Dizartri; merkezi veya çevresel sinir sisteminin hasar görmesi sonucunda, konuşma üretiminden sorumlu kas gruplarının (dil, dudak, çene, yumuşak damak, ses telleri ve solunum kasları) kontrolünün, gücünün, hızının, koordinasyonunun veya tonusunun bozulmasıyla ortaya çıkan nörojenik motor konuşma bozukluğudur. İnme, Parkinson, ALS, Serebral Palsi, Multiple Skleroz (MS) ve kafa travmaları en sık karşılaşılan nedenlerdendir.
Dizartri, konuşmayı oluşturan alt sistemlerin birinde veya birkaçında aksaklığa yol açar:
Solunum
Yetersiz nefes desteği nedeniyle kısa ve cılız konuşma.
Fonasyon
Sesin aşırı kısık, boğuk veya monoton çıkması.
Artikülasyon
Konuşma organlarının gevşekliği veya sertliği nedeniyle seslerin belirsiz, anlaşılmaz üretilmesi ("peltek" veya "sarhoşvari" konuşma hissi).
Rezonans
Yumuşak damak yetersizliğine bağlı olarak konuşmaya aşırı genizsi (hipernazal) sesin hakim olması.
Prozodi
Konuşma ritminin ve vurgularının bozulması.
Değerlendirme; konuşma alt sistemlerinin tek tek ve birbiriyle uyum içinde nasıl çalıştığının analiziyle başlar. Oral-motor muayene yapılarak kasların gücü, hareket açıklığı, simetrisi ve refleksi incelenir. Bireyin farklı ortamlardaki konuşma anlaşılırlığı ve konuşma hızı ölçülür.
Terapi süreci, etkilenen konuşma alt sistemlerini hedef alan sistemik bir rehabilitasyon programıdır:
Alt Sistem Odaklı Çalışmalar
Solunum kapasitesini artırma ve nefes-konuşma uyumunu sağlama; artikülatör organların hareket açıklığı ve netliğini güçlendirme; ses gürlüğünü ve kalitesini artırmaya yönelik egzersizler uygulanır.
Anlaşılırlık ve Hız Yönetimi
Konuşma hızını yavaşlatma, kelime sınırlarını netleştirme ve net artikülasyon stratejileri kazandırılır.
Destekleyici İletişim
Konuşma anlaşılırlığının ciddi oranda düştüğü ileri evre nörolojik durumlarda, bireyin istek ve ihtiyaçlarını aktarabilmesi için destekleyici iletişim sistemleri ve teknolojik araçlar sürece entegre edilir.
Dizartri Hakkında Değerlendirme İçin Randevu Oluşturun
Danışanlarım için bireye özel, kanıta dayalı bir terapi süreci planlamak üzere benimle iletişime geçebilirsiniz.
İletişime Geç