Yutma Bozukluğu (Disfaji); gıdanın veya sıvının ağızdan mideye güvenli ve etkili bir şekilde geçişini engelleyen, yutma refleksinin ve kas koordinasyonunun bozulduğu tıbbi/klinik bir durumdur. Yutma süreci; ağız (oral), yutak (farenks) ve yemek borusu (özofagus) evrelerinden oluşur ve bu evrelerin herhangi birinde aksama yaşanabilir.
Disfaji; pediatrik grupta gelişimsel gerilikler, nörolojik durumlar veya prematüre doğuma bağlı gelişebileceği gibi; yetişkin grupta inme (felç), travmatik beyin hasarı, Parkinson, ALS gibi nörolojik hastalıklar ya da baş-boyun kanseri ameliyatları (larenjektomi vb.) sonrasında ortaya çıkabilir. Yutma bozukluğu yalnızca bir beslenme sorunu değildir; gıdaların akciğere kaçması (aspirasyon), buna bağlı akciğer enfeksiyonları (aspirasyon pnömonisi), yetersiz beslenme, sıvı kaybı (dehidrasyon) ve yaşam kalitesinde belirgin düşüş gibi hayati riskler taşır.
Değerlendirme; yutma muayenesi ile başlar. Terapist; ağız ve yüz kaslarının yapısını, gücünü ve reflekslerini (oral-motor muayene) inceledikten sonra, farklı kıvamlardaki gıda ve sıvılarla güvenli yutma testi gerçekleştirir. Gerekli görülen durumlarda hekimlerle iş birliği yapılarak enstrümantal değerlendirme yöntemleri (radyolojik veya endoskopik yutma incelemeleri) ile yutma anatomisi ve aspirasyon riski detaylıca görüntülenir.
Terapi süreci rehabilitatif ve kompanse edici yaklaşımların kombinasyonundan oluşur:
Egzersizler
Yutma organlarının gücünü, hareket açıklığını ve koordinasyonunu artıran hedefe yönelik motor egzersizler uygulanır.
Kıvam ve Diyet Düzenlemeleri
Bireyin yutabildiği en güvenli gıda formu belirlenerek sıvılar koyulaştırılır veya katı gıdalar püre/yumuşak forma getirilir.
Pozisyonel ve Koruyucu Manevralar
Yutma anında akciğerleri koruyan özel baş/boyun pozisyonları ve yutma teknikleri hastaya ve bakım verenine öğretilir.
Yutma Bozuklukları (Disfaji) Hakkında Değerlendirme İçin Randevu Oluşturun
Danışanlarım için bireye özel, kanıta dayalı bir terapi süreci planlamak üzere benimle iletişime geçebilirsiniz.
İletişime Geç